وانگیری (حیله تکزنگ) چیست؟ روشهای پیشگیری از کلاهبرداری تلفنی
مقدمه
آیا تا به حال برایتان پیش آمده که گوشی خود را بردارید و یک تماس از دست رفته از یک شماره بینالمللی ناآشنا ببینید؟ شاید با خود فکر کرده باشید که این تماس از طرف چه کسی بوده و آیا ممکن است مهم باشد. این دقیقاً همان ترفندی است که کلاهبرداران از آن استفاده میکنند. این روش که با نام وانگیری یا حیله تکزنگ (Wangiri) شناخته میشود، یکی از رایجترین و در عین حال کمتوجهترین روشهای کلاهبرداری تلفنی در سراسر جهان است.
کلمه «وانگیری» ریشه ژاپنی دارد و به معنای «یک بار زنگ زدن و قطع کردن» است . این کلاهبرداری با استفاده از سیستمهای خودکار و شمارههای بینالمللی انجام میشود و هدف آن، تحریک کنجکاوی شما برای تماس مجدد با شمارهای است که هزینههای گزافی را به قبض یا اعتبار شما تحمیل میکند.
در این مقاله از تهران سیم، قصد داریم شما را با این تهدید ساده اما پرهزینه آشنا کنیم و راهکارهای پیشگیری و مقابله با آن را به شما آموزش دهیم.
وانگیری (حیله تکزنگ) چیست؟
وانگیری (Wangiri) یک روش کلاهبرداری تلفنی است که در آن کلاهبرداران با استفاده از سیستمهای خودکار، تماسهای بسیار کوتاهی (معمولاً فقط یک زنگ) با شمارههای تلفن برقرار کرده و سپس قطع میکنند.
هدف اصلی این کلاهبرداری، تحریک کنجکاوی یا نگرانی شما برای تماس مجدد با شمارهای است که تماس از دست رفته را ثبت کرده است. وقتی شما با آن شماره تماس میگیرید، در واقع به یک خط تلفن با تعرفهی بسیار بالا (Premium Rate Number) متصل میشوید که هزینههای گزافی را به قبض یا اعتبار شما تحمیل میکند.
کلاهبرداران نیز سهمی از این هزینهها را دریافت میکنند.
این روش که به عنوان کلاهبرداری «تماس از دست رفته» نیز شناخته میشود، یک نوع مهندسی اجتماعی است که از طبیعت انسانی، یعنی کنجکاوی و نگرانی، سوءاستفاده میکند.
کلاهبرداری تکزنگ چگونه انجام میشود؟
کلاهبرداری وانگیری در سه مرحله ساده اما حسابشده انجام میشود که در ادامه به بررسی هر یک میپردازیم:
مرحله اول: برقراری تماس کوتاه
کلاهبرداران با استفاده از سیستمهای خودکار و شمارهگیرهای اتوماتیک، به تعداد انبوهی از شمارههای تلفن، تماس برقرار میکنند. این تماسها معمولاً از شمارههای بینالمللی و با ظاهری عادی انجام میشوند تا کاربر نتواند به راحتی آنها را شناسایی کند. نکته مهم این است که این تماسها تنها یک زنگ میخورند و سپس قطع میشوند.
مرحله دوم: تحریک کنجکاوی کاربر
پس از قطع شدن تماس، یک تماس از دست رفته در گوشی شما ثبت میشود . اینجاست که کلاهبرداران روی کنجکاوی طبیعی کاربران حساب میکنند.
دیدن یک شماره ناشناس بینالمللی در لیست تماسهای از دست رفته، ممکن است این سوالات را در ذهن شما ایجاد کند:
- این تماس از کجا بود؟
- آیا کسی که من میشناسم با من تماس گرفته؟
- آیا این تماس مهم بوده است؟
دقیقاً همین کنجکاوی است که قلاب اصلی کلاهبرداران محسوب میشود. بسیاری از کاربران بدون تحقیق، با آن شماره تماس میگیرند تا ببینند چه کسی بوده است.
مرحله سوم: تحمیل هزینههای سنگین
وقتی شما با آن شماره تماس میگیرید، در واقع به یک خط تلفن با تعرفهی بسیار بالا (Premium Rate Number) متصل میشوید. این شمارهها ظاهری عادی دارند اما هر دقیقه مکالمه با آنها، هزینههای گزافی را به قبض یا اعتبار شما تحمیل میکند.
هزینههای تحمیلشده به شما شامل موارد زیر است:
- هزینه تماس بینالمللی: با توجه به اینکه شماره مبدأ خارجی است، هزینه تماس با آن بسیار بالاتر از تماسهای داخلی محاسبه میشود.
- هزینه خطوط پریمیوم: این شمارهها به گونهای طراحی شدهاند که هزینه تماسهای ورودی به آنها بسیار بالاست و کلاهبرداران سهمی از این هزینهها را دریافت میکنند.
کلاهبرداران با نگه داشتن شما در خط (با پیامهای ضبطشده، موسیقی یا مکثهای طولانی) سعی میکنند مدت زمان مکالمه را افزایش دهند تا هزینههای شما را به حداکثر برسانند.
چرا این روش همچنان موفق است؟
اگرچه آگاهی عمومی نسبت به کلاهبرداری وانگیری افزایش یافته است، اما هنوز هم بسیاری از افراد به دلیل کنجکاوی یا نگرانی از دست دادن تماس مهم، در دام این کلاهبرداران میافتند . همچنین از آنجا که این تماسها از شمارههای خارجی انجام میشوند، شناسایی و پیگیری آنها برای اپراتورها و پلیس فتا دشوار است.
چرا تماسهای وانگیری از شمارههای بینالمللی است؟
دلیل اصلی این است که تماس با شمارههای خارجی هزینههای بسیار بالایی دارد. کلاهبرداران با استفاده از شمارههای بینالمللی، این هزینه را به حداکثر میرسانند و سهمی از آن را دریافت میکنند.
از طرف دیگر، ردیابی و مسدودسازی شمارههای خارجی برای اپراتورها و پلیس فتا بسیار دشوار است. کلاهبرداران با تغییر مداوم شمارهها و استفاده از سرورهای پروکسی در کشورهای مختلف، ردپای خود را پنهان میکنند.
همچنین این تماسها در سیستم اپراتور ثبت نمیشوند، چون پاسخ داده نمیشوند و همین موضوع ردیابی را تقریبا غیرممکن میسازد.
به عبارت سادهتر، شمارههای بینالمللی سه مزیت برای کلاهبرداران دارد: هزینه بالا برای قربانی، دشواری در شناسایی، و فرار از مسدودسازی.
روشهای تشخیص تماس وانگیری
تشخیص تماس وانگیری کار دشواری نیست؛ کافی است به چند نشانه ساده توجه کنید:
تماس از شمارههای بینالمللی ناشناس
اگر یک تماس از دست رفته از کشوری دارید که هیچ ارتباطی با آن ندارید و انتظار تماس از آن منطقه را ندارید، احتمالاً وانگیری است. کلاهبرداران معمولاً از شمارههایی با کد کشورهای مختلف استفاده میکنند تا ردپای خود را پنهان کنند.
تماسهای بسیار کوتاه و یکزنگه
تماس وانگیری معمولاً فقط یک بار زنگ میخورد و قبل از اینکه فرصت پاسخدهی داشته باشید، قطع میشود . این ویژگی اصلی این کلاهبرداری است که نام آن هم از همین موضوع گرفته شده.
تماسهای مکرر در ساعات غیرمعمول
کلاهبرداران اغلب در ساعات پایانی شب یا اوایل صبح تماس میگیرند . همچنین ممکن است چندین تماس از دست رفته مشابه را در یک بازه زمانی کوتاه مشاهده کنید.
اگر هر کدام از این نشانهها را مشاهده کردید، هرگز با آن شماره تماس نگیرید. بهترین کار این است که شماره را نادیده بگیرید و در صورت تکرار، آن را مسدود کنید.
عواقب مالی تماس با شمارههای وانگیری
تماس با شمارههای وانگیری، هزینههای سنگین و غیرمنتظرهای را به قبض یا اعتبار شما تحمیل میکند که گاهی تا چندین دلار در هر دقیقه محاسبه میشود . این هزینهها عمدتا از دو بخش تشکیل میشوند: هزینه تماس بینالمللی و هزینه خطوط با تعرفه ویژه (Premium Rate Number) . کلاهبرداران نیز سهمی از این مبالغ را دریافت میکنند.
خطر اصلی این است که کلاهبرداران با نگه داشتن شما در خط (با پیامهای ضبطشده، موسیقی یا مکثهای طولانی) سعی میکنند مدت زمان مکالمه را افزایش دهند تا هزینهها را به حداکثر برسانند. برخی کاربران متوجه میشوند که با یک تماس کوتاه چند دقیقهای، مبلغی معادل چندین میلیون تومان از اعتبارشان کسر یا روی قبض خط اضافه شده است.
خیلی از اپراتورهای موبایل بهطور خودکار جلوی این تماسها را میگیرند، اما ممکن است برخی از آنها از این فیلتر عبور کنند، پس آگاهی شما بهترین سپر دفاعی است.
راهکارهای پیشگیری از کلاهبرداری تکزنگ
پیشگیری از کلاهبرداری وانگیری بسیار سادهتر از آن چیزی است که فکر میکنید. کافی است چند اصل ساده را رعایت کنید:
هرگز به شمارههای بینالمللی ناشناس پاسخ ندهید
اگر شمارهای را نمیشناسید و از یک کشور خارجی است، تماس را نادیده بگیرید.
پس از تماس از دست رفته، با شماره تماس نگیرید
دقیقاً همین کار، هدف اصلی کلاهبرداران است. اگر تماس مهم بود، فرد مقابل دوباره تماس میگیرد یا پیام میگذارد.
شمارههای مشکوک را در لیست سیاه گوشی قرار دهید
با مسدودسازی شمارههای تکراری، از تماسهای بعدی جلوگیری کنید.
از شمارههای ذخیرهشده برای تماس با آشنایان خارج از کشور استفاده کنید
اگر با کسی در خارج از کشور در ارتباط هستید، شماره او را در دفترچه تلفن ذخیره کنید و تنها از همان شماره برای تماس استفاده کنید.
قبل از تماس مجدد، شماره را در گوگل جستجو کنید
اگر شک دارید، سریعاً شماره را در گوگل جستجو کنید. معمولاً کاربران دیگر تجربه خود را درباره شمارههای کلاهبرداری به اشتراک گذاشتهاند.
با رعایت این نکات ساده، میتوانید از شر این کلاهبرداری راحت در امان بمانید.
سایر روشهای کلاهبرداری تلفنی که باید بشناسید
کلاهبرداری وانگیری تنها یکی از روشهای فریب کاربران تلفن همراه است. در ادامه با سه ترفند رایج دیگر آشنا میشوید.
تماس جعلی از طرف بانکها و سازمانهای دولتی
کلاهبرداران خود را به عنوان نماینده بانک، اداره مالیات یا نیروی انتظامی معرفی کرده و با القای حس ترس و فوریت، سعی میکنند اطلاعات بانکی شما را دریافت کنند. آنها از جعل شماره تماسگیرنده استفاده میکنند تا شمارهای شبیه به بانک روی گوشی شما نمایش دهند. هرگز اطلاعات کارت و کد تأیید را در اختیار افراد ناشناس قرار ندهید.
کلاهبرداری با وعده جایزه و برنده شدن در قرعهکشی
کلاهبرداران با شما تماس میگیرند و ادعا میکنند که در قرعهکشی برنده جایزهای ارزشمند شدهاید. برای دریافت جایزه، از شما پیشپرداخت تحت عنوان هزینه ارسال یا مالیات درخواست میکنند. هیچ قرعهکشی واقعی برای دریافت جایزه، پیشپرداخت نمیخواهد.
تماسهای جعلی از مراکز خیریه
کلاهبرداران با سوءاستفاده از احساسات انسانی و با معرفی خود به عنوان عضو یک مؤسسه خیریه، از شما درخواست کمک مالی میکنند. نشانه هشداردهنده این است که حساب معرفیشده به نام شخص حقیقی است، نه مؤسسه خیریه معتبر. مؤسسات خیریه واقعی دارای مجوز رسمی هستند.
نکته مهم: اگر با هر یک از این تماسها مواجه شدید، هرگز اطلاعات شخصی و بانکی خود را افشا نکنید و در صورت نیاز، موضوع را با پلیس فتا در میان بگذارید.
جمعبندی و هشدار نهایی
کلاهبرداری وانگیری، نمونهای از تهدیدات ساده اما پرهزینه در دنیای ارتباطات است که با آگاهی و رعایت چند اصل ساده، به راحتی قابل پیشگیری است . مهمترین نکته این است که هرگز به تماسهای از دست رفته از شمارههای بینالمللی ناشناس پاسخ ندهید یا با آنها تماس مجدد برقرار نکنید. این کار، دقیقاً همان هدفی است که کلاهبرداران دنبال میکنند.
پیشگیری، بهترین و مؤثرترین راه مقابله با این نوع کلاهبرداری است. با رعایت نکات سادهای که در این مقاله به آنها اشاره شد، میتوانید از هزینههای سنگین و غیرمنتظره در امان بمانید.
از شما دعوت میکنیم این اطلاعات را با دوستان و آشنایان خود به اشتراک بگذارید تا با افزایش آگاهی عمومی، گامی مؤثر در کاهش قربانیان این کلاهبرداری برداریم.