وضعیت اینترنت ایران؛ حذف از جدول جهانی اینترنت همراه
وضعیت اینترنت ایران در جدیدترین گزارشهای جهانی
جدیدترین گزارش ماهانه (شاخص جهانی اسپیدتست) برای ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد/تیر ۱۴۰۵) نشان از تغییرات مهمی در وضعیت اینترنت ایران دارد. بر اساس این گزارش، در بخش اینترنت همراه، نام ایران بهکلی از رتبهبندی جهانی حذف شده و در مقابل آن عبارت N/A (در دسترس نیست) درج شده است. این یعنی نه رتبهای برای ایران ثبت شده و نه هیچ اطلاعاتی درباره سرعت دانلود، آپلود یا تأخیر شبکه منتشر شده است.
در بخش اینترنت ثابت اما وضعیت مشخصتر است. ایران با سرعت دانلود ۲۴.۹۰ مگابیت بر ثانیه در رتبه ۱۳۷ جهان قرار گرفته است. برای درک بهتر این عدد، کافی است بدانیم میانگین جهانی سرعت اینترنت ثابت در همین بازه زمانی به ۱۲۵.۵۹ مگابیت بر ثانیه رسیده است. یعنی سرعت اینترنت ثابت ایران تنها حدود یکپنجم میانگین جهانی است. همچنین سرعت آپلود ایران (۶.۷۲ مگابیت بر ثانیه) نزدیک به یکدهم میانگین جهانی و تأخیر شبکه (۳۸ میلیثانیه) نیز حدود پنج برابر بیشتر از میانگین جهانی گزارش شده است.
بهعبارت سادهتر، کاربران ایرانی در بخش اینترنت ثابت، سرعتی حدود پنج برابر کندتر از استاندارد جهانی را تجربه میکنند.
اینترنت ثابت ایران؛ رتبه ۱۳۷ جهان با سرعت ۲۴.۹۰ مگابیت بر ثانیه
بر اساس جدیدترین گزارش شاخص جهانی اسپیدتست در ژوئن ۲۰۲۶، ایران در بخش اینترنت ثابت با میانگین سرعت دانلود ۲۴.۹۰ مگابیت بر ثانیه در رتبه ۱۳۷ جهان قرار گرفته است. این رتبه به این معناست که از میان ۱۴۹ کشوری که در این شاخص ارزیابی شدهاند، ایران در جایگاه پایینتری نسبت به کشورهایی مانند تانزانیا، مالی و آنگولا قرار دارد.
مقایسه با میانگین جهانی
برای درک بهتر این آمار، کافی است نگاهی به میانگین جهانی بیندازیم. میانه جهانی سرعت دانلود اینترنت ثابت در همین بازه زمانی به ۱۲۵.۵۹ مگابیت بر ثانیه رسیده است. این یعنی سرعت اینترنت ثابت ایران تنها حدود یکپنجم میانگین جهانی است. همچنین سرعت آپلود ایران با ۶.۷۲ مگابیت بر ثانیه، تقریبا یکدهم میانه جهانی (۶۳.۰۸ مگابیت بر ثانیه) و تأخیر شبکه با ۳۸ میلیثانیه، حدود پنج برابر بیشتر از میانگین جهانی (۸ میلیثانیه) گزارش شده است.
بهعبارت سادهتر، کاربران ایرانی نه تنها سرعتی حدود یکپنجم استاندارد جهانی را تجربه میکنند، بلکه تأخیر شبکه در ایران نیز بهمراتب بیشتر از میانگین جهانی است؛ شاخصی که نشاندهنده کیفیت پایینتر اتصال کاربران ایرانی در مقایسه با بسیاری از کشورهای جهان است.
چرا ایران از جدول اینترنت همراه حذف شد؟
حذف ایران از رتبهبندی اینترنت همراه، برخلاف تصور بسیاری، این کاملا به معنای کاهش شدید سرعت این کشور نیست؛ بلکه علت اصلی را باید در جای دیگری جستجو کرد: کمبود دادههای معتبر و کافی برای ارزیابی دقیق عملکرد شبکه.
ریشه مشکل؛ قطعی و محدودیتهای گسترده
وبسایت اسپیدتست برای قرار دادن هر کشور در رتبهبندی ماهانه، به تعداد مشخصی آزمون سرعت نیاز دارد که هم از نظر آماری کافی باشند و هم استانداردهای لازم برای تحلیل را داشته باشند. در شرایطی که دسترسی کاربران به اینترنت بینالملل محدود یا کیفیت اتصال ناپایدار باشد، تعداد تستهای قابل استناد کاهش پیدا میکند و ممکن است یک کشور از فهرست رتبهبندی حذف شود.
باتوجه به اینکه ایران در ماههای گذشته با ۸۸ روز قطعی سراسری اینترنت، طولانیترین قطع اینترنت در جهان را تجربه کرده است. در بخش عمده این دوره، دسترسی کاربران ایرانی به اینترنت جهانی به حدود یک درصد وضعیت عادی کاهش یافته بود. این موضوع، فرآیند جمعآوری دادههای لازم برای محاسبه شاخصهای جهانی سرعت اینترنت را با مشکل اساسی روبرو کرده است.
پیامد شرایط غیرعادی
بهعبارت سادهتر، غیبت ایران در جدیدترین گزارش اسپیدتست، بیش از آنکه بیانگر تغییر جایگاه کشور در جدول سرعت اینترنت باشد، بازتابی از شرایط غیرعادی شبکه و کاهش دادههای معتبر برای انجام ارزیابیهای آماری است. حذف نام ایران از گزارش جهانی اسپیدتست را نباید لزوما بهعنوان افزایش یا کاهش سرعت اینترنت تفسیر کرد. این اتفاق میتواند بیش از هر چیز نشاندهنده دشوار شدن اندازهگیری استاندارد عملکرد شبکه در ماههای اخیر باشد.
شبکه اینترنتی ایران در مقایسه با کشورهای همسایه و منطقه
برای درک بهتر جایگاه اینترنت ایران، نگاهی به وضعیت کشورهای همسایه و منطقه میاندازیم. این مقایسه نشان میدهد که ایران در میان همسایگان خود در چه موقعیتی قرار دارد و فاصله آن با کشورهای پیشرو چقدر است.
وضعیت اینترنت همراه در کشورهای همسایه
بر اساس جدیدترین گزارش اسپیدتست در ژوئن ۲۰۲۶، کشورهای حوزه خلیج فارس با سرمایهگذاری عظیم در شبکههای 5G، پیشتاز اینترنت همراه در منطقه هستند. امارات متحده عربی با سرعت خیرهکننده ۷۶۰.۹۳ مگابیت بر ثانیه در رتبه اول جهان قرار دارد. قطر با ۶۲۶.۴۴ و کویت با ۴۲۷.۷۷ مگابیت بر ثانیه در رتبههای بعدی هستند.
عربستان سعودی با سرعت ۳۰۲.۸۶ مگابیت بر ثانیه در جایگاه هشتم جهانی، ترکیه با ۲۷۰.۲۴ مگابیت بر ثانیه در رتبه ۱۳، و جمهوری آذربایجان با ۱۲۴.۶۳ مگابیت بر ثانیه در رتبه ۶۵ قرار دارند.
در این میان، ایران بهدلیل شرایط خاص ماههای اخیر، هیچ رتبهای در بخش اینترنت همراه ندارد و اطلاعات آن با عبارت N/A ثبت شده است. این وضعیت نشاندهنده شکاف عمیق بین ایران و کشورهای پیشرو منطقه است.
وضعیت اینترنت ثابت در کشورهای همسایه
در بخش اینترنت ثابت نیز فاصله ایران با همسایگان قابل توجه است. سنگاپور با سرعت ۶۳۵.۴۰ مگابیت بر ثانیه و امارات با ۴۱۷.۴۸ مگابیت بر ثانیه در صدر جدول جهانی قرار دارند. ترکیه با ۲۱۷.۱۰ و جمهوری آذربایجان با ۱۸۲.۶۳ مگابیت بر ثانیه، سرعتهای بسیار بالاتری نسبت به ایران دارند.
ایران با سرعت دانلود ۲۴.۹۰ مگابیت بر ثانیه در رتبه ۱۳۷ جهان، در مقایسه با کشورهای همسایه مانند افغانستان (با سرعت ۲۵.۲۸ مگابیت بر ثانیه در رتبه ۹۸) نیز وضعیت مناسبی ندارد. این یعنی ایران در بخش اینترنت ثابت حتی از افغانستان نیز پایینتر است.
واقعیت تلخ این است که ایران در منطقه، یکی از پایینترین سرعتهای اینترنت را دارد. کشورهای همسایه، بهویژه حوزه خلیج فارس، با سرمایهگذاری گسترده در شبکههای فیبر نوری و 5G، فاصله زیادی با ایران ایجاد کردهاند.
جمعبندی؛ اینترنت ایران، فاصلهای که روزبهروز بیشتر میشود
آخرین گزارش اسپیدتست در ژوئن ۲۰۲۶ نشاندهنده وضعیت نامطلوب اینترنت ایران است. حذف کامل ایران از رتبهبندی جهانی اینترنت همراه، اتفاقی بیسابقه است که تا حد زیادی ناشی از شرایط خاص ماههای اخیر و قطعی طولانیمدت شبکه بوده است. در بخش عمده این دوره، دسترسی کاربران ایرانی به اینترنت جهانی قطع شده بود و این موضوع باعث کاهش چشمگیر نمونههای آزمون سرعت ثبتشده در پایگاه داده اسپیدتست شد.
در بخش اینترنت ثابت نیز با وجود ثبت رتبه ۱۳۷، سرعت دانلود ایران (۲۴.۹۰ مگابیت بر ثانیه) تنها حدود یکپنجم میانگین جهانی است و کشورهایی که تا چند سال پیش در جایگاهی مشابه ایران بودند، امروز با سرعتهای چندین برابر در رتبههای بالاتری قرار دارند.
در منطقه نیز کشورهای حوزه خلیج فارس با سرمایهگذاری کلان در شبکههای فیبر نوری و 5G، فاصله قابلتوجهی با ایران ایجاد کردهاند.
بهعبارت دیگر، جایگاه پایین ایران در این گزارشها هم ریشه در ضعف زیرساختهای ارتباطی دارد و هم تحت تأثیر قطعی گسترده و طولانیمدت شبکه قرار گرفته است. برای جبران این عقبماندگی، سرمایهگذاری گسترده در شبکههای نوین ارتباطی و رفع موانع موجود، یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
برای مطالعه بیشتر درباره اپراتورهای تلفن همراه، راهنما های خرید سیمکارت و سایر موضوعات مرتبط، میتوانید مجموعه کامل مقالات وبلاگ تهران سیم را مطالعه کنید.